Krótka historia
Flamenco w Barcelonie
Jak andaluzyjska sztuka dotarła do Katalonii: utwór gitarowy z 1860 roku, rozkwit tablao i Carmen Amaya, tancerka urodzona w barcelońskiej dzielnicy Somorrostro.
Zarezerwuj miejsce w City Hall ↗Andaluzyjska sztuka w katalońskim mieście
UNESCO nazywa Andaluzję kolebką flamenco, którego korzenie sięgają także Murcji i Estremadury. Barcelona jest daleko od tej kolebki, a jednak miasto to jest częścią tej historii od ponad półtora wieku. Ślady pisane sięgają 1860 roku, więc pokaz flamenco przy Rambla Catalunya jest częścią długiej tradycji, a nie przeszczepem.
Utwór gitarowy napisany w 1860 roku
Wikipedia datuje jeden z pierwszych utworów uznawanych za muzykę gitarową flamenco na Barcelonę. To rondeña na gitarę solo autorstwa Juliána Arcasa, urodzonego w prowincji Almería, datowana w tym mieście na 1860 rok. Ten szczegół ma znaczenie, ponieważ pokazuje, że gitara flamenco już wcześnie stała się sztuką solową, niezależną od śpiewaka. Ta solowa tradycja rozwinęła się później w koncertową gitarę flamenco, z której czerpie godzinne widowisko.
Od cafés cantantes do tablaos
Profesjonalne flamenco rozwijało się w café cantantes – nocnych barach, które dawały artystom scenę. Pierwszy z nich, otwarty przez śpiewaka Silvia Franconettiego, Wikipedia umiejscawia w Sewilli w 1842 roku. Lokale te przeżywały swój szczyt od połowy XIX wieku do lat 10. XX wieku. Tablaos – mniejsze sceny, które je zastąpiły – rozprzestrzeniły się w latach 60. XX wieku. Dzisiejsze widowisko wciąż podąża za tym modelem: dedykowana sala, scena i krótki program artystów, dla których jest to źródło utrzymania.
Carmen Amaya, urodzona w Somorrostro
Tancerka Carmen Amaya urodziła się w dzielnicy Somorrostro w Barcelonie, w romskiej rodzinie. Jej ojciec był gitarzystą grającym w barach, a jako dziecko tańczyła z nim nocami. Menedżer rewii, Josep Santpere, wprowadził ją do większych scen, a swój debiut miała w Teatrze Hiszpańskim w Barcelonie. Wkrótce potem występowała już w Palace Theatre w Paryżu. Zasłynęła techniką stepowania zarezerwowaną niegdyś dla najlepszych tancerzy.
Światowa scena
Kariera Amayi wykroczyła daleko poza Katalonię. W 1936 roku popłynęła do Buenos Aires, kręciła filmy, występowała w Carnegie Hall w 1941 roku, a według Wikipedii miała zostać zaproszona przez prezydenta Roosevelta, by tańczyć w Białym Domu. Po powrocie do Hiszpanii znów występowała w Barcelonie, w teatrze Tivoli. Dla wielu odwiedzających jej nazwisko to najszybszy sposób, by zrozumieć, że Barcelona nie tylko gościła wielkie flamenco, ale je tworzyła.
Doceniani u siebie
Barcelona uhonorowała Amayę swoim Medalem Zasługi dla Turystyki, a później wzniosła fontannę w jej dawnej dzielnicy Somorrostro, położonej wzdłuż Paseo Marítimo. Wikipedia odnotowuje również, że tańczyła dla króla Alfonsa XIII podczas otwarcia Międzynarodowej Wystawy w 1929 roku. Po jej śmierci w 1963 roku, w 1966 roku na Montjuïc postawiono pomnik ku jej pamięci.
Dlaczego historia ma znaczenie w tym miejscu
Nic z tego nie jest potrzebne, by rozkoszować się godziną flamenco, ale to zmienia, jak ta godzina smakuje. Solo gitary to nie tylko akompaniament do tańca: ma własną historię, którą kronika tego miasta cofa aż do lat 60. XIX wieku. Praca stóp tancerza ma mistrza urodzonego w Barcelonie. A sala, w której siedzisz, wywodzi się od kawiarni i tablaos, w których profesjonaliści po raz pierwszy zarabiali na życie. Oglądasz zawód z przeszłością, nie ludowy pokaz.
Flamenco w Barcelonie dziś
Barcelona trzyma flamenco w teatrach, piwnicach i salach starego miasta oraz Eixample, a także uczy tej sztuki: Wikipedia wymienia Superior Music School of Catalonia wśród konserwatoriów z nauką flamenco. Godzinne spektakle oferowane dziś są potomkami tradycji tablao, ukształtowanymi dla gości, którzy mają wieczór, a nie całą noc. Dają szybkie wejście w długą historię.
Źródła