Kısa bir tarih
Barselona'da flamenko
Bir Endülüs sanatı Katalonya'ya nasıl ulaştı: 1860'ta yazılmış bir gitar parçası, tablao'nun yükselişi ve Barselona'nın Somorrostro semtinde doğan dansçı Carmen Amaya.
Belediye Sarayı'nda yerinizi ayırtın ↗Bir Katalan şehrinde bir Endülüs sanatı
UNESCO, Endülüs'ü flamenkonun kalbi olarak tanımlar; kökleri Murcia ve Extremadura'ya da uzanır. Barselona bu kalpten uzaktır, yine de şehir bir buçuk asırdan fazladır bu hikâyenin parçasıdır. Yazılı kayıtlar 1860'a kadar uzanır; dolayısıyla Rambla Catalunya'da bir flamenko gösterisi, sonradan getirilmiş bir şey değil, uzun bir geleneğin parçasıdır.
1860'ta yazılmış bir gitar parçası
Wikipedia, flamenko gitar müziği sayılan ilk eserlerden birini Barselona'ya tarihlendiriyor. Almería ilinde doğan Julián Arcas'a ait solo gitar için bir rondeña, şehirde 1860 yılına tarihleniyor. Bu ayrıntı önemli, çünkü flamenko gitarın şarkıcıdan erken bir dönemde ayrılarak solo bir sanat haline geldiğini gösteriyor. Bu solo gelenek daha sonra, bir saatlik bir gösterinin artık dayandığı konser flamenko gitarına dönüştü.
Cafés cantantes'ten tablao'lara
Profesyonel flamenko, sanatçılara sahne sunan gece barları olan cafés cantantes'te gelişti; bunların ilki, şarkıcı Silvio Franconetti tarafından açılmış olup Wikipedia'ya göre 1842'de Sevilla'da yer alıyordu. Bu mekânlar 19. yüzyılın ortalarından 1910'lara kadar zirveye ulaştı. Onların yerini alan daha küçük mekânlar olan tablao'lar 1960'larda yaygınlaştı. Bugünkü bir gösteri hâlâ bu modeli izliyor: özel bir salon, bir platform ve bunu geçim kaynağı olarak yapan sanatçılardan oluşan kısa bir program.
Somorrostro'da doğan Carmen Amaya
Dansçı Carmen Amaya, Barselona'nın Somorrostro semtinde Roman bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası barlarda çalan bir gitaristti ve çocukken geceleri onunla birlikte dans ederdi. Bir varyete gösterisi menajeri olan Josep Santpere onu daha büyük mekânlarla tanıştırdı ve ilk sahne çıkışını Barselona'daki Spanish Theatre'da yaptı. Kısa süre sonra Paris'teki Palace Theatre'da sahne alıyordu. Bir zamanlar yalnızca en iyi erkek dansçılara ayrılmış olan ayak oyunlarıyla tanındı.
Dünya sahnesi
Amaya'nın kariyeri onu Katalonya'nın çok ötesine taşıdı. 1936'da Buenos Aires'e gemiyle gitti, filmler çekti, 1941'de Carnegie Hall'da sahne aldı ve Wikipedia'ya göre Başkan Roosevelt tarafından Beyaz Saray'da dans etmeye davet edildiği bildirildi. İspanya'ya döndüğünde Barselona'da yeniden, Tivoli tiyatrosunda göründü. Birçok ziyaretçi için onun adı, Barselona'nın yalnızca ev sahipliği yapmadığını, aynı zamanda büyük flamenko yetiştirdiğini anlamanın en hızlı yoludur.
Memleketinde onurlandırıldı
Barselona, Amaya'yı Turizm Liyakat Madalyası ile onurlandırdı ve daha sonra Paseo Marítimo boyunca uzanan eski Somorrostro semtinde onun için bir çeşme inşa etti. Wikipedia ayrıca onun 1929 Uluslararası Sergisi'nin açılışında Kral Alfonso XIII için dans ettiğini kaydediyor. 1963'teki ölümünün ardından, 1966'da Montjuïc'te anısına bir anıt yerleştirildi.
Koltuktaki tarih neden önemli
Bir saatlik flamenkonun tadını çıkarmak için bunların hiçbiri gerekli değil, ama o saatin nasıl hissettirdiğini değiştiriyor. Gitar solosu yalnızca dansa eşlik değil: bu şehrin kayıtlarının 1860'lara kadar götürdüğü kendine ait bir tarihi var. Dansçının ayak oyunlarının Barselona doğumlu bir şampiyonu var. Ve oturduğunuz salon, profesyonellerin ilk kez geçimlerini sağladığı café ve tablao'lardan geliyor. Bir folk gösterisi değil, geçmişi olan bir mesleği izliyorsunuz.
Bugün Barselona'da flamenko
Barselona flamenkosunu eski şehrin ve Eixample'in tiyatrolarında, mahzenlerinde ve salonlarında yaşatıyor; üstelik bu sanatı öğretiyor da: Wikipedia, Katalonya Yüksek Müzik Okulu'nu flamenko eğitimi veren konservatuvarlar arasında sayıyor. Bugün sunulan bir saatlik gösteriler, bir geceyi değil bir akşamı olan ziyaretçiler için şekillendirilmiş tablao geleneğinin torunları. Uzun bir tarihe hızlı bir giriş sunuyorlar.
Kaynaklar