Μια σύντομη ιστορία
Φλαμένκο στη Βαρκελώνη
Πώς μια ανδαλουσιανή τέχνη έφτασε στην Καταλονία: ένα κομμάτι για κιθάρα του 1860, η άνοδος του ταμπλάο και η Carmen Amaya, η χορεύτρια που γεννήθηκε στο Somorrostro της Βαρκελώνης.
Κλείστε τη θέση σας στο City Hall ↗Μια ανδαλουσιανή τέχνη σε μια καταλανική πόλη
Η UNESCO χαρακτηρίζει την Ανδαλουσία καρδιά του φλαμένκο, με ρίζες επίσης στη Μούρθια και την Εξτρεμαδούρα. Η Βαρκελώνη απέχει πολύ από αυτή την καρδιά, κι όμως η πόλη αποτελεί μέρος της ιστορίας για περισσότερο από ενάμισι αιώνα. Το γραπτό αρχείο φτάνει πίσω στο 1860, οπότε μια παράσταση φλαμένκο στη Rambla Catalunya είναι μέρος μιας μακράς παράδοσης, όχι μεταφύτευση.
Ένα κομμάτι για κιθάρα γραμμένο το 1860
Η Wikipedia χρονολογεί ένα από τα πρώτα κομμάτια που θεωρούνται μουσική για κιθάρα φλαμένκο στη Βαρκελώνη. Πρόκειται για μια ροντενίγια για σόλο κιθάρα του Julián Arcas, γεννημένου στην επαρχία της Αλμερίας, που χρονολογείται στην πόλη το 1860. Η λεπτομέρεια έχει σημασία γιατί δείχνει ότι η κιθάρα φλαμένκο γινόταν σόλο τέχνη νωρίς, μακριά από τον τραγουδιστή. Αυτή η σόλο παράδοση εξελίχθηκε αργότερα στην κιθάρα φλαμένκο συναυλίας, στην οποία βασίζεται σήμερα μια παράσταση μιας ώρας.
Από τα cafés cantantes στα tablaos
Το επαγγελματικό φλαμένκο αναπτύχθηκε στα cafés cantantes, νυχτερινά μπαρ που έδιναν στους καλλιτέχνες σκηνή, το πρώτο από τα οποία, που άνοιξε ο τραγουδιστής Silvio Franconetti, η Wikipedia τοποθετεί στη Σεβίλλη το 1842. Αυτοί οι χώροι γνώρισαν την ακμή τους από τα μέσα του 19ου αιώνα έως τη δεκαετία του 1910. Τα tablaos, οι μικρότεροι χώροι που τους αντικατέστησαν, εξαπλώθηκαν τη δεκαετία του 1960. Μια σημερινή παράσταση ακολουθεί ακόμη αυτό το μοντέλο: μια αποκλειστική αίθουσα, μια εξέδρα και ένα σύντομο πρόγραμμα καλλιτεχνών που αυτό είναι το επάγγελμά τους.
Η Carmen Amaya, γεννημένη στο Somorrostro
Η χορεύτρια Carmen Amaya γεννήθηκε στη συνοικία Somorrostro της Βαρκελώνης, σε οικογένεια Ρομά. Ο πατέρας της ήταν κιθαρίστας που έπαιζε σε μπαρ, και ως παιδί χόρευε μαζί του τη νύχτα. Ένας μάνατζερ βαριετέ, ο Josep Santpere, τη σύστησε σε μεγαλύτερους χώρους, και έκανε το ντεμπούτο της στο Spanish Theatre της Βαρκελώνης. Λίγο αργότερα εμφανιζόταν στο Palace Theatre του Παρισιού. Έγινε γνωστή για το χτύπημα των ποδιών που κάποτε προοριζόταν μόνο για τους καλύτερους άνδρες χορευτές.
Μια παγκόσμια σκηνή
Η καριέρα της Amaya την πήγε πολύ πέρα από την Καταλονία. Έπλευσε για το Μπουένος Άιρες το 1936, γύρισε ταινίες, εμφανίστηκε στο Carnegie Hall το 1941 και, σύμφωνα με τη Wikipedia, αναφέρθηκε ότι είχε προσκληθεί από τον Πρόεδρο Roosevelt να χορέψει στον Λευκό Οίκο. Στην επιστροφή της στην Ισπανία εμφανίστηκε ξανά στη Βαρκελώνη, στο θέατρο Tivoli. Για πολλούς επισκέπτες το όνομά της είναι ο πιο γρήγορος τρόπος να καταλάβουν ότι η Βαρκελώνη έχει παράγει σπουδαίο φλαμένκο, δεν το έχει μόνο φιλοξενήσει.
Τιμημένη στην πατρίδα της
Η Βαρκελώνη τίμησε την Amaya με το Μετάλλιο Τουριστικής Αξίας και αργότερα έχτισε ένα σιντριβάνι στην παλιά της συνοικία Somorrostro, που βρίσκεται κατά μήκος του Paseo Marítimo. Η Wikipedia καταγράφει επίσης ότι χόρεψε για τον Βασιλιά Alfonso XIII στα εγκαίνια της Διεθνούς Έκθεσης του 1929. Μετά τον θάνατό της το 1963, ένα μνημείο τοποθετήθηκε στη μνήμη της στο Montjuïc το 1966.
Γιατί η ιστορία έχει σημασία στο κάθισμα
Τίποτα από αυτά δεν είναι απαραίτητο για να απολαύσετε μια ώρα φλαμένκο, αλλά αλλάζει το πώς νιώθετε αυτή την ώρα. Το σόλο κιθάρας δεν είναι μόνο συνοδεία του χορού: έχει τη δική του ιστορία, την οποία το αρχείο αυτής της πόλης πηγαίνει πίσω στη δεκαετία του 1860. Το χτύπημα των ποδιών της χορεύτριας έχει μια πρωταθλήτρια γεννημένη στη Βαρκελώνη. Και η αίθουσα στην οποία κάθεστε κατάγεται από τα cafés και τα tablaos όπου οι επαγγελματίες πρωτοκέρδιζαν τα προς το ζην. Παρακολουθείτε ένα επάγγελμα με παρελθόν, όχι μια λαϊκή επίδειξη.
Το φλαμένκο στη Βαρκελώνη σήμερα
Η Βαρκελώνη διατηρεί το φλαμένκο της σε θέατρα, υπόγεια και αίθουσες γύρω από την παλιά πόλη και το Eixample, και διδάσκει κιόλας αυτή την τέχνη: Η Wikipedia συμπεριλαμβάνει τη Superior Music School of Catalonia στα ωδεία με σπουδές φλαμένκο. Οι σημερινές παραστάσεις διάρκειας μίας ώρας είναι απόγονοι της παράδοσης του tablao, προσαρμοσμένες για επισκέπτες που έχουν ένα βράδυ, όχι μια ολόκληρη νύχτα. Προσφέρουν έναν γρήγορο τρόπο να μπει κανείς σε μια μακρά ιστορία.
Πηγές