Τι θα ακούσετε και τι θα δείτε
Η ώρα, μορφή προς μορφή
Μια ωριαία παράσταση φλαμένκο με απλά λόγια: η σολέα, οι μπουλερίας, το σόλο κιθάρας, ο τραγουδιστής, το παλαμάκιασμα και το χτύπημα των ποδιών των χορευτών.
Κλείστε τη θέση σας στο City Hall ↗Τρεις τέχνες και ένας ρυθμός
Το φλαμένκο ενώνει τραγούδι, χορό και κιθάρα. Η UNESCO τα ονομάζει cante, baile και toque, και καταγράφει το παλαμάκιασμα και το χτύπημα των ποδιών μαζί με τις καστανιέτες ως τα κρουστά που τα κρατούν δεμένα. Κάτω από τις τρεις τέχνες κυλά ο compás, ο ρυθμικός κύκλος κάθε κομματιού. Σε μία ώρα θα δείτε τις τρεις τέχνες να εναλλάσσονται και έπειτα να κλειδώνουν στον ίδιο παλμό. Αυτό κάνει τη βραδιά πιο εύκολη στην παρακολούθηση, γιατί μπορείτε ανά πάσα στιγμή να αναρωτηθείτε ποιος οδηγεί και ποιος απαντά.
Πώς χτίζεται ένα ρεσιτάλ
Ένα ρεσιτάλ φλαμένκο είναι μια σειρά από κομμάτια, καθένα σε διαφορετικό palo, δηλαδή ύφος. Η Wikipedia μετρά περισσότερα από πενήντα. Κάθε κομμάτι είναι ένα σύνολο στροφών, που διακόπτονται από κιθαριστικά ιντερλούδια γνωστά ως falsetas, και ο κιθαρίστας ανοίγει ορίζοντας την τονικότητα, τον compás και τον ρυθμό. Μια παράσταση μίας ώρας δεν μπορεί να καλύψει πολλά palos, οπότε γνωρίζετε μια χούφτα από αυτά. Το πρόγραμμα του θεάτρου αναφέρει τις μπουλερίας και τη σολέα, και ο θίασος αποφασίζει τη σειρά το βράδυ της παράστασης.
Η σολέα
Η σολέα είναι ένα από τα πιο βασικά palos και μερικές φορές αποκαλείται η μητέρα των palos, αν και η siguiriyas είναι παλαιότερη. Κινείται σε κύκλο δώδεκα χτύπων με ισχυρούς χρόνους στα τέλη των μέτρων. Οι στίχοι της είναι τρεις ή τέσσερις γραμμές και συνήθως σοβαροί, με τόνο ιδιωτικού πόνου. Η μελωδία παραμένει σε στενό εύρος, οπότε η δυσκολία της βρίσκεται στη διακόσμηση και στους μικροτόνους. Για τον τραγουδιστή είναι δοκιμασία ελέγχου: πάθος χωρίς απώλεια της συγκράτησης.
Οι bulerías
Οι bulerías είναι οι γρήγορες. Ξεκίνησαν ανάμεσα στους Ρομά της Χερέθ τον 19ο αιώνα ως γρήγορο, ζωηρό φινάλε άλλων κομματιών, και ακόμη συχνά κλείνουν μια φλαμένκο συνάντηση. Χρησιμοποιούν κύκλο δώδεκα χτύπων, παλαμάκια σε ομάδες των έξι, και δίνουν στους ερμηνευτές τη μεγαλύτερη ελευθερία για αυτοσχεδιασμό. Οι χορευτές χρειάζονται ταχύτητα και έλεγχο, με περίπλοκο χτύπημα με τη μύτη, τη φτέρνα και το μπάλο του ποδιού. Αν η αίθουσα ξαφνικά ζωντανέψει, πιθανότατα ακούτε bulerías.
Η κιθάρα
Ο κιθαρίστας κάνει περισσότερα από το να συνοδεύει. Η κιθάρα παρέχει τον compás, απαντά στον τραγουδιστή, δίνει σήμα στον χορευτή και παίζει σόλο περάσματα, τις falsetas. Ακούστε για rasgueado, το κυλιόμενο χτύπημα, και για golpes, χτυπήματα στο καπάκι που μετατρέπουν την κιθάρα σε τύμπανο. Οι φλαμένκο κιθαρίστες στηρίζουν τον αντίχειρα στο καπάκι και χρησιμοποιούν τα δάχτυλα πάνω από τη χορδή που παίζουν, κάτι που δίνει πιο σκληρό, πιο κρουστό ήχο από μια κλασική κιθάρα.
Ο τραγουδιστής
Το cante είναι η φωνητική πλευρά του φλαμένκο. Η UNESCO σημειώνει ότι τραγουδιέται από άνδρες και γυναίκες, κατά προτίμηση καθιστούς, χωρίς δεύτερες φωνές, και ότι οι στίχοι είναι σύντομοι και απλοί ενώ καλύπτουν θλίψη, χαρά, τραγωδία και φόβο. Η φωνή λυγίζει και διακοσμεί τις νότες με τρόπους που ένα πιάνο δεν μπορεί να συναγωνιστεί, γι' αυτό το τραγούδι μπορεί να ακούγεται παράξενο στην αρχή και μετά δύσκολο να ξεχαστεί. Παρατηρήστε τα χέρια και την αναπνοή του τραγουδιστή εκτός από το άκουσμα.
Ο χορευτής
Η UNESCO περιγράφει το baile ως χορό πάθους και ερωτοτροπίας που κυμαίνεται από τη θλίψη ως τη χαρά. Η τεχνική είναι περίπλοκη, με τους άνδρες χορευτές παραδοσιακά να χρησιμοποιούν βαρύτερο footwork και τις γυναίκες πιο απαλή, πιο αισθησιακή κίνηση. Το σύγχρονο φλαμένκο βασίζεται σε αστραπιαίο footwork, και οι χορευτές μπορεί να χρησιμοποιούν αντικείμενα όπως κάστανιετς, μπαστούνια, σάλια και βεντάλιες. Σε μια μικρή αίθουσα ακούτε τα πόδια τόσο καθαρά όσο τα βλέπετε.
Palmas, κραυγές και η αίθουσα
Τα ρυθμικά παλαμάκια, palmas, και οι κραυγές ενθάρρυνσης, jaleo, είναι μέρος της μουσικής. Συνηθισμένες κραυγές περιλαμβάνουν το olé και το así se baila, που σημαίνει έτσι χορεύεται. Η Wikipedia περιγράφει το φλαμένκο ως συμμετοχική τέχνη χωρίς παθητικό κοινό, αφού το κοινό χτυπά παλαμάκια και μερικές φορές τραγουδά μαζί. Σε ένα θέατρο με καθίσματα μπορείτε να συμμετάσχετε με χειροκρότημα στο τέλος ενός κομματιού ή ενός ιδιαίτερα ωραίου περάσματος, και να αφήνετε τις κραυγές στους καλλιτέχνες.
Πώς να παρακολουθήσετε
Επιλέξτε ένα νήμα κάθε φορά. Ξεκινήστε από το δεξί χέρι του κιθαρίστα, μετά περάστε στο βάρος του χορευτή καθώς βυθίζεται στο πάτωμα και έπειτα στον τραγουδιστή. Προσέξτε πότε το σύνολο αλλάζει ρυθμό: το flamenco συχνά κινείται από αργό και τεταμένο σε γρήγορο και χαλαρό μέσα σε ένα μόνο κομμάτι. Το σύνολο αλλάζει από βραδιά σε βραδιά, οπότε δεν μπορείτε να προετοιμαστείτε για συγκεκριμένους ερμηνευτές, αλλά μπορείτε να προετοιμαστείτε να ακούσετε.
Πηγές